Globus hf

Finndu vín eða framleiðanda

Hafðu samband

Verðlisti

Rauðvínsþrúgur

Agiorgitiko

Rauð berjategund frá Grikklandi.  Notuð m.a. til að gera Nemea.  Oft bragðmikil og eikarblandin vín.

Barbera

Ein mest ræktaða þrúga heimsins en virðist hvergi ná að gefa af sér góð vín nema í heimahögum sínum á Norður-Ítalíu.  Er sýrumikil, litsterk og ávaxtarík og þarf nokkuð temprað loftslag til að ná fram sínu besta.  Þroskast fekar seint en vín gerð af henni eru mun auðdrekkanlegri meðan þau eru ung en af nágranna hennar Nebbiolo og er hún því uppistaðan í hversdagsvínum Norður-Ítala.  Getur í góðum árum enst í langan tíma og þroskast vel.  Annars staðar, t.d. í Kaliforníu, er loftslag yfirleitt of heitt fyrir hana og þar gefur hún af sér þunglamaleg en áfengisrík vín.  Er víðast hvar notuð í blöndur þar sem skortur er á sýru.

Cabernet Franc

Stendur víðast hvar í skugganum af hinum fræga ættingja sínum Cabernet Sauvignon en á sína traustu staði í Bordeaux t.d. í Saint-Emilion þar sem hún er mun útbreiddari en sú síðarnefnda. Kann betur við sig í leirkenndri jörð og þroskast fyrr en Cabernet Sauvignon sem gerir ræktun á kaldari svæðum auðveldari. Hefur ekki sama bragð og Cabernet Sauvignon og inniheldur bæði minni tannín og sýru en er nauðsynleg til blöndunar. Hún er einnig ræktuð töluvert í Leirudalnum þar sem hún er uppistaðan í rauð- og rósavíns framleiðslunni þar. Hefur ekki náð nándar eins mikilli útbreiðslu en er nokkuð ræktuð á Ítalíu og í Austur-Evrópu.

Cabernet Sauvignon

Vinsælasta en þó ekki úbreiddasta rauðvínsþrúga veraldar og á frægð sína að þakka rauðum Bordeaux vínum þar sem hún er uppistaðan í þeim.  Auðveld í ræktun en gefur helst til lítið af sér en bætir það upp með miklum gæðum.  Finnst ekki í heimildum fyrr en um miðja 18. öld og tók hana rúm 200 ár að öðlast þann sess sem hún hefur í Médoc og annars staðar í heiminum.  Tannín og sýrumikil sem gerir hana sérlega vel fallna til langrar geymslu þótt víngerðarmenn hvarvetna séu nú farnir að flýta fyrir þroska hennar með mikilli notkun á nýjum eikartunnum.  Er nánast ætíð blönduð öðrum mýkri og aðgengilegri þrúgum í Bordeaux en annars staðar s.s. í Kaliforníu og Ástralíu er hún oft notuð ein og sér.  Dæmigerður ilmur er af sólberjum og sedrusviði og oftast sérlega litdjúp.

Carignan

Sú þrúga sem líklega skilar af sér mestu magni af rauðvíni ár hvert og þótt hún sé upprunnin á Spáni er hún mest ræktuð í Miðjarðarhafsloftslagi Frakklands og í Kaliforníu.  Þótt ótrúlegt sé er hún frekar erfið í ræktun og er mjög gjörn á að sýkjast.  Er uppistaðan í rauðvínshafi ESB en oftar en ekki blönduð öðrum þrúgum og þá aðallega Cinsaut og Grenache sem þykja vera í hærri gæðaflokki.  Blómgast seint og þarf löng og heit haust til að þroskast en gefur af sér ótrúlegt magn af víni eða um 15.000 lítra á hektara. Litsterk, tannínrík og með hátt áfengismagn.

Gamay

Styrkur Gamay-þrúgunnar (eða Gamay Noir á Jus Blanc, eins og hún heitir fullu nafni) liggur ekki í þyngd og "alvöru" hennar heldur því hvað hún er auðdrekkanleg.  Er mest ræktaða þrúgan í Beaujolais og þekkja flestir hana sem vín undir samnefndu heiti þótt bestu vínin komi frá níu aðgreindum svæðum þar sem hvorki Gamay né Beaujolais kemur fyrir í nafninu, s.s. Moulin-a-Vent og Fleurie.  Undanfarið hefur frægð Beaujolais Nouveau farið vaxandi og, utan Frakklands, á kostnað vandaðri vína úr þessari þrúgu.  Hefur mjög auðþekkjanlegan ilm af banönum og fjólum þegar það er ungt en getur í bestu árum þroskast í 10-15 ár og borið þá keim af nágranna sínum Pinot Noir.  Nokkuð ræktuð í Leirudal og í Kaliforníu.

Grenache

Grenache er rauðvínsþrúga sem menn tengja eðlilega við heitt og þurrt Miðjarðarhafsloftslag.  Mest ræktaða rauðvínsþrúga á Spáni þar sem hún nefnist Garnacha Tinta.  Hún þroskast hægt og þarf töluverðan hita og frekar langt haust til að ná þeim gæðum sem ákjósanleg eru.  Nær oft miklu áfengismagni að gerjun lokinni og algengt er að hún nái 14-16%.  Hún gengur hratt í samband við súrefni eftir að berin hafa verið kramin, sem veldur því að henni er varla ætlað langlífi í flöskum.  Mikið notuð sem blanda í Rioja-rauðvín og er einnig útbreidd í syðri hluta Rónardalsins þar sem hún leikur stórt hlutverk í Chateauneuf-du-Pape auk þess að vera megnið af blöndunni í Gigondas, Lirac og Tavel þar sem gert er úr henni þekktasta rósavín Frakklands.  Er töluvert ræktuð utan Miðjarðarhafslandanna en er ekki í sama gæðaflokki þar.

Malbec

Malbec var á góðri leið með að gleymast sem gæðaþrúga þar til vínbændur frá Argentínu fóru að setja sín vín á alþjóðlegan markað.  Þrúgan er upprunnin í kringum Bordeaux en hefur nánast alveg verið skipt út fyrir auðveldari tegundir þótt enn sé hún nokkuð ræktuð í Bourg og Blaye.  Þekktust er hún sennilega í Cahors þar sem hún nefnist Cot eða Auxerrois og var víðfræg á sínum tíma sem þrúgan sem gaf af sér hin "svörtu" vín í Cahors.  Mjög tannínrík með mikinn lit og bragð og gjarnan notuð í blöndur með þrúgum sem innihéldu minna af þeim efnum.  Um þessar mundir líklega þekktust sem sérstök þrúga frá Argentínu þar sem hún gefur af sér dimm, þung og nokkuð málmkennd vín.

Merlot

Síðasti áratugur hefur án efa verið áratugur Merlot-þrúgunnar.  Hún er upphaflega frá Bordeaux og helsti ræktunarstaður hennar er Pomerol þar sem hún er stundum eina þrúgan eins og í Chateau Pétrus.  Hún gefur töluvert meira af sér en Cabernet Sauvignon og er að auki ávaxtaríkari að upplagi og auðdrekkanleg meðan þau eru ung.  Hún er notuð til að mýkja Cabernet Sauvignon í Médoc en hefur komið mest á óvart sem einnar þrúgu vín í Kaliforníu og Suður-Ameríku.  Oftast nær mýkri og sætari en Cabernet Sauvignon og gjarnan með keim af sólbakaðri plómusultu.  Margir telja uppgang hennar á mörkuðum því að þakka að hún ber nafn sem auðvelt er að muna en skýringin er líklega sú að vín úr henni eru í senn flókin en auðdrekkanleg.

Montepulciano

Á eftir Sangiovese er Montepulciano útbreiddasta ítalska rauða þrúgan.  Er algengust á Mið-Ítalíu og sérstaklega á austurströndinni.  Upprunnin í Toskana eins og Sangiovese og oft ruglað saman við hana. Gefur af sér vín sem eru kraftmikil í æsku og einungis með næg tannín til að endast í 3-4 ár.  Einnig eru gerð úr henni þekkt rósavín.  Er líklega ekki hágæðaþrúga en er mjög útbreidd vegna þess hve plantan gefur mikið af sér og hve vínin er auðdrekkanleg á meðan þau eru ung.  Þekktast víngerðarsvæðið er líklega Montepulciano d'Abruzzo.

Mourvédre

Ein af fjórum helstu þrúgum sem notaðar eru í Chateauneuf-du-Pape en stendur í skugga þekktari þrúgna eins og Syrah og Grenache.  Þykir góð til blöndunar þar sem hún er tannínrík, lit- og ilmsterk og hefur gott viðnám gegn helstu myglusveppum sem herja á vínvið.  Er mikið notuð í Cotes-du-Rhone Village vín en ræktun á henni er þó nokkuð á undanhaldi þar sem Grenache er talin mýkri og auðdrekkanlegri meðan vínin eru ung.  Nefnist Mataro í Kaliforníu og Ástralíu þar sem megnið af henni fer í að gera púrtvínslíki.

Nebbiolo

Þrátt fyrir mikil gæði er þessi þrúga nánast óþekkt utan lítils hluta Norður-Ítalíu þar sem hún er notuð til gerðar á einhverjum tannískustu vínum sem þekkjast, Barolo og Barbaresco.  Þótt nokkrir víngerðarmenn hafi á síðasta áratug gert tilraunir til að framleiða vín úr þeim, sem hægt er að njóta í æsku hefur það varla tekist og enn eru bestu vínin úr henni að ná hápunkti sínum um og eftir tvítugt.  Hefur eitt hæsta innihald af tanníni, sýru og þurrefni sem þekkist meðal vínþrúgna og þarf löng og heit haust til að ná þeim þroska sem er ákjósanlegur.  Litsterk, eða nánast ógegnsæ, minna þau gjarnan á tjöru, bæði í útliti og ilmi en í góðum árum er einnig mikill ávöxtur undir niðri.

Petit Verdot

Þetta er ein fimm rauðra þrúgna sem leyfð er í Bordeaux en ræktun hennar hefur verið á undanhaldi síðustu áratugi.  Er bæði tannísk, litsterk og gefur af sér vín sem eru með mikið áfengi og kryddaðan ilm. Mjög erfið í ræktun þar sem hún þroskast síðust þrúgna í Bordeaux og í sumum árum þroskast hún alls ekki.  Skilar þar að auki mjög ójafnri uppskeru sem fælir marga frá ræktun.  Á síðustu árum má þó greina tilhneigingu hjá vönduðum framleiðendum að endurvekja Petit Verdot í vínblöndur sínar.

Pinot Meunier

Líkt og Cabernet Franc stendur í skugganum af nafna sínum Sauvignon þá stendur Pinot Meunier í skugganum af bróður sínum Pinot Noir.  Leikur lykilhlutverkið í Champagne þar sem hún er útbreiddasta þrúgan og er næstum helmingur af landi undir vínvið þar með Pinot Meunier.  Hún hefur þann kost að blómgast seinna en Pinot Noir, þola betur frost og gefa meira af sér.  Hún hefur hærra sykurinnihald en minna alkohól en bæði Chardonnay og Pinot Noir og því mikið notuð í kampavín sem drekka á ung.  Ekki mikið ræktuð utan Champagne en hefur þó staðið sig vel í Ástralíu og tilraunir til að rækta hana til freyðivínsgerðar í Kaliforníu eru hafnar.

Pinot Noir

Um Pinot Noir gengur sú saga að hún sé einstaklega erfið þrúga sem einungis nokkrum sinnum á öld skilar því sem ætlast er til af henni en þegar það kraftaverk gerist, gleymist öll fyrirhöfnin sem í hana er lögð. Hin rauða einkennisþrúga Búrgundarhéraðs og öfugt við Chardonnay, sem virðist hvarvetna geta skotið góðum rótum, þá hefur varla tekist að rækta Pinot Noir annars staðar.  Sennilega höfuð Pinot-ættkvíslarinnar en úrkynjast mjög hratt og er vandamál hvað plönturnar lifa stuttan tíma.  Geysilega erfið í ræktun og herja margir sjúkdómar á plöntuna jafnframt sem hún blómgast snemma og er því mjög hætt við frosti en tilraunir til að rækta hana í heitara loftslagi skila engan veginn sömu gæðum og vín frá Búrgúnd.  Kemur í mörgum dulargervum, stundum litsterk og tannínmikil en stundum þunn og auðdrekkanleg.

Pinot Noir er ein af þrúgunum sem notaðar eru til kampavínsgerðar.  Í sérstökum árum getur hún gefið af sér bestu vín sem framleidd eru í heiminum.  Tilraunir með ræktun í Oregon og Washington lofa þó góðu um að hægt sé að fá a.m.k. stóran hluta af gæðum hennar fram, utan Búrgundar.

Pinotage

Frægasti kynblendingur Suður-Afríku og einn af þeim þekktari í heiminum.  Var búinn til með því að para saman Pinot Noir og Cinsaut en þá tengdu menn, ranglega, Cinsaut við Hermitage.  Auðveld í ræktun og nær háu sykurmagni og hefur gott viðnám við sjúkdómum.  Hún skilar þó ekki miklu magni af sér en hefur meðalfyllingu, yfirleitt djúpan lit og getur undir bestu kringumstæðum elst vel.  Þó eru gæðin mjög breytileg eftir framleiðendum og vegna lítillar uppskeru er tilhneiging til að offramleiða hana.  Hefur breiðst út til Kaliforníu og Nýja-Sjálands.

Sangiovese

Sangiovese er gott dæmi um hversu vel þarf að hirða um og rækta þrúgur til að gera gott vín.  Ræktuð um mestalla Mið- og Norður-Ítalíu og er sennilega þekktust í Chianti og Brunello di Montalcino.  Til eru margir og mismunandi klónar af henni og gefa þeir af sér vín sem eru allt frá því að vera þunn og málmkennd til þess að vera barmafull af heitum ávexti með möguleika á að þroskast í áratugi.  Í Chianti Classico, þar sem Sangiovese verður að vera 75-90% af heildarmagninu, er hún gjarnan blönduð með öðrum þrúgum, jafnvel hvítum, til að mýkja hana örlítið niður.  Athygli hefur vakið hvað blanda af Cabernet Sauvignon og Sangiovese hefur mikla möguleika á að verða gæðavín og þekktustu dæmin um slíkt eru Tignanello og Sassicaia.

Syrah (eða Shiraz)

Syrah gefur af sér langlíf og stórkostleg vín nyrst í Rónárdalnum þar sem Hermitage og Côte-Rotie eru órækur vitnisburður um getu þessarar þrúgu.  Í góðum árum jafnast ekkert á við hana nema Cabernet blöndur frá Bordeaux.  Henni er stundum líkt við Nebbiolo í æsku enda eru vín úr henni gegnheil og tannísk en undanfarin ár hafa neytendur fengið nútímalegri og auðdrekkanlegri útgáfur af þessari þrúgu og þá aðallega frá Ástralíu þar sem hún er ræktuð á um 40% þess lands sem fer undir rauðar þrúgur.  Er jafnvel auðveldari í ræktun en Cabernet Sauvignon en öllu erfiðara að gera úr henni gæðavín.  Ræktun hennar er víðast hvar á uppleið í heiminum og þá aðallega í Rónardalnum sunnanverðum og á Midi-svæðinu en Ástralar hafa þó tekið forskotið með frábærum Shiraz vínum. 

Tempranillo

Tempranillo er helsta gæðaþrúga Norður-Spánar og er Riojahéraðið hvað skýrasta dæmið um getu þessarar þrúgu til að gefa af sér vín í sérflokki.  Ekki er vitað um tilurð hennar en líklegast er að hún sé einfaldlega upprunnin á þeim sömu slóðum þótt menn hafi reynt að ættfæra hana upp á Pinot Noir.  Vín af Tempranillo eru gjarnan lág í áfengi og sýru en hafa mikinn, stöðugan lit og bragð þannig að ætíð verður að blanda hana fleiri þrúgum til að fá dæmigert Riojavín, þá helst Garnacha Tinta og Graciano.  Hún er lítið ræktuð utan Norður-Spánar en leikur þó veigamikið hlutverk í Douro-dalnum þar sem hún er notuð í gerð púrtvína.

Touriga Nacional

Þótt margar þrúgnategundir séu hafðar til púrtvínsgerðar eru flestir sammála um að sú sem nær mestum hæðum sé Touriga Nacional.  Berin sjálf eru óvenju lítil og plantan gefur oft ekki meira af sér en um 300 grömm af þrúgum.  Hún hefur mjög þykkt hýði og hátt sykurinnhald sem skýrir hversu heppileg hún er til púrtvínsgerðar.  Þótt heldur hafi dregið úr ræktun hennar á síðustu árum er hún enn mikilvæg víða í Portúgal þar sem hún er m.a. verið notuð til hefðbundinnar rauðvínsgerðar, t.d. í Dao þar sem hún þarf að vera a.m.k. 20% blöndunnar.  Er lítið ræktuð utan Portúgals en er þó í nokkrum metum í Ástralíu, þar sem hún er notuð til að gera púrtvínslíki.

Zinfandel

Zinfandel er kamelljón vínþrúgnanna og hefur ótrúlega fjölbreyttar birtingarmyndir, allt frá þurrum hvítvínum og hálfsætum rósavínum til þéttra og litdjúpra rauðvína.  Talin eina upprunalega Kaliforníuþrúgan en menn greinir á um hvaðan hún kemur, þó líklega frá ströndum Adríahafsins.

Við réttar aðstæður gefur hún af sér vín sem standast hvaða samanburð sem er en það er ekki fyrr en á síðustu árum að Bandaríkjamenn hafa veitt henni þá athygli sem hún á skilið.  Vín úr Zinfandel er oftast með töluvert alkohólinnihald, ilm- og bragðmikil með keim af sveskjum og öðrum þurrkuðum ávöxtum.